Het bal der pompiers speelt zich af in een stadje waar de plaatselijke brandweer haar jaarlijks bal houdt terwijl er tegelijkertijd een schoonheidswedstrijd plaatsvindt. De (doorgaans lelijke) deelneemsters worden gemonsterd door de overwegend oudere mannen, terwijl de wedstrijd in complete chaos dreigt te eindigen. Intussen worden tijdens een stroomonderbreking de loterijprijzen gestolen en brandt een huis af, omdat de brandweerlui te laat ter plekke arriveren.
Deze scherpe satire op de bureaucratie, vol verwijzingen naar een politiek schandaal dat speelde, ontlokte destijds een storm van protest. President Novotny voelde zich persoonlijk aangesproken en 40.000 brandweerlui dreigden met een algemene staking. Forman en co. moesten het hele land rondreizen om aan de spuitgasten uit te leggen dat hun film als politieke allegorie was bedoeld. Op het moment dat de film in het westen uitkwam waren de Russische tanks Praag al binnengerold …